Vier de herfst van 2022 in de Nederlandse musea

Wilma Lankhorst © foto Wilma_Lankhorst
Wilma Lankhorst © foto Lankhorst Productions

Tijdens de herfst (vakantie) hoef je je niet te vervelen. Er is van alles te doen in de Nederlandse musea. Ik geef je graag enkele tips voor een leuke dag of middag uit naar een van de vele musea die we in ons land hebben. Wat weet jij bijvoorbeeld van het Frans Hals Museum? Was je al eens in De Pont in Tilburg of Museum de Fundatie in Zwolle? Er zijn ook video-installaties waarin je volledig wordt ondergedompeld in het werk van Gustav Klimt, Hundertwasser en Ragnar Kjartansson. De herfst van 2022 biedt volop kleur en warmte. Geniet er van.

Herfst Céline van Balen - Figen (1998) Collectie Frans Hals Museum
Figen (1998) © Céline van Balen, Collectie Frans Hals Museum

Haarlem: Haarlemse Helden en Andere Meester

Het Frans Hals Museum is een ontmoetingspunt voor oude, moderne en nieuwe kunst. Ga in de tentoonstelling Haarlemse Helden en Andere Meesters mee op ontdekkingstocht langs een prikkelende mix van oud, modern en nieuw, van Haarlemse en andere kunstenaars. Kijk eens anders en ontdek meer, zoals het werk van Judith Leyster (1609-1660). Ontdek dat Frans Hals meer onder de indruk was van het werk en de techniek van Leyster dan andersom.

Haarlemse Helden en Andere Meesters zijn tot en met 31 december 2022 te zien in het Frans Hals Museum locatie het HOF aan de Groot Heiligland 62 in Haarlem. Koop hier je tickets online. Het museum is gratis met de Museumkaart. Ook dan graag vooraf online een kaartje  reserveren.

Tilburg: Ragnar Kjartansson nu in De Pont

De IJslandse kunstenaar Ragnar Kjartansson (1976) werkt met alle denkbare media. Van grootschalige video-installaties, performance en keramiek, tot schilderkunst, theater, opera en popmuziek. In de tentoonstelling Time Changes Everything, krijg je een actueel overzicht van zijn werk. Het begint met een serie schilderijen, op de achtergrond hoor je de gitaar uit zijn performance act Women in E. Je ontdekt zijn humor in de serie The End – Venezia: 144 olieverfschilderijen die hij in 2009 maakt tijdens de Biënnale van Venetië. Ook zijn er zes verschillende videowerken te zien, waaronder zijn nieuwste videoproductie No Tomorrow (2017-2022). Een ballet voor acht dansers met acht gitaren is nu voor het eerst te zien als zesdelige video-installatie.

Ragnar Kjartarsson Woman in E (2016) © Ragnar_Kjartarsson © foto Wilma_Lankhorst
Woman in E (2016) © Ragnar Kjartarsson © foto Wilma Lankhorst.

Time Changes Everything van Ragnar Kjartansson is tot en met 29 januari 2023 te ontdekken in Museum De Pont in Tilburg. Museum en de genoemde tentoonstelling zijn gratis met de Museumkaart. 

 Elke donderdag van 17.00 tot 21.00 uur is Museum De Pont gratis voor iedereen.

Herfst Nieke_Koek Yellow (2012) © Nieke Koek © foto Wilma_Lankhorst
Yellow (2012) © Nieke Koek © foto Wilma Lankhorst.

Zwolle: Nieke Koek met Gelichaamd in De Fundatie

Kunstenaar en acteur Nieke Koek (Roelofarendsveen, 1982) is vanaf haar dertiende al gefascineerd door het (on)vermogen van ons lichaam. Als een getrainde acteur analyseert en internaliseert ze haar lijf en dat van anderen. Ze maakt de kijker ook bewust van het eigen lichaam. In haar kunst stelt Koek vragen over onze gezondheidszorg: want wat zou er gebeuren als je de beleving een grotere rol zou laten spelen? Om dat te onderzoeken heeft Nieke meerdere samenwerkingen met ziekenhuizen en universiteiten. Ze biedt een nieuwe visie op gezondheidszorg, het lichaam en daarmee het leven. Het gaat Koek in haar werk niet om de vorm, maar om de ervaring.
Gelichaamd van Nieke Koek is tot en met 8 januari 2023 te ontdekken in Museum de Fundatie in Zwolle. 

Herfst Neo Rauch Die Mitte © foto Wilma_Lankhorst
Enkele beelden uit expositie Die Mitte © Neo Rauch © foto Wilma Lankhorst.

Ook te zien in  Zwolle: Neo Rauch met Die Mitte

Die Mitte is de tweede grote tentoonstelling van de Duitse schilder Neo Rauch  in De Fundatie. Er hangen liefst 39 werken van 2018 tot nu. 

Herfst Beeldentuin Kasteel het Nijenhuis Mikkel (2017) © Tom Claassen © foto Wilma_Lankhorst.
Beeldentuin Kasteel het Nijenhuis, Mikkel (2017) © Tom Claassen © foto Wilma Lankhorst.

Heino/Wijhe (Zwolle): Beeldentuin Kasteel het Nijenhuis

Kasteel het Nijenhuis is één van de best bewaard gebleven havezaten in Overijssel. Het kasteel ligt in een bosrijke omgeving tussen de dorpen Heino en Wijhe. De geschiedenis van kasteel het Nijenhuis begint in de late middeleeuwen. Kunstverzamelaar Dirk Hannema (grondlegger van Museum de Fundatie) weet het Provinciebestuur van Overijssel ervan te overtuigen om het kasteel te restaureren en te verbouwen tot museum. Sinds 2004 zijn kasteel en beeldentuin open voor publiek. De beeldentuin rond het kasteel bestaat uit siertuinen afgewisseld met bossen. Hier worden ruim 100 beelden uit de collecties van Museum de Fundatie, Museum Beelden aan Zee en Provincie Overijssel tentoongesteld. Op een kleurrijke herfstdag is het heerlijk om hier te wandelen en iets te gebruiken in het museumcafé. Klik hier voor alle details.

Herfst Sfeerbeeld In de ban van de Ararat © Drents Museum © foto Drents Museum
Zaalimpressie In de ban van de Ararat © Drents Museum © foto Drents Museum.

Assen: Drents Museum in de ban van der Ararat

Je hebt nog tot en met 30 oktober 2022 de kans om de geschiedenis en cultuur van Armenië te ontdekken in de archeologietentoonstelling In de ban van de Ararat – Schatten uit het oude Armenië. In Assen wordt het verhaal vertelt van de berg Ararat, het nationale symbool van Armenië. Aan de hand van circa 160 archeologische voorwerpen, maak je een reis door de fascinerende vroegste geschiedenis van Armenië. Klik hier voor alle details. 

Extra: gratis DM Magazine (t.w.v. € 2,-) bij online tickets

Herfst Der Gleiter- de schaatser ( 2017) © Neo_Rauch Courtesy Galerie EIGEN+ART Leipzig- Berlin en David Zwirner © Neo Rauch - VG Bild-Kunst Bonn © foto Uwe Wal
De schaatser ( 2017) © Neo Rauch Courtesy Galerie EIGEN+ART Leipzig-Berlin en David Zwirner © Neo Rauch – VG Bild-Kunst Bonn © foto Uwe Wal.

Ook te zien in Assen : Neo Rauch met werken op papier

Van 9 oktober tot en met 26 maart 2023 heeft de Duitse schilder Neo Rauch naast Die Mitte in Zwolle, bijna gelijktijdig een tweede tentoonstelling in het Drents Museum. In Assen ligt in de overzichtstentoonstelling Neo Rauch – Wegzehr de focus volledig op Rauchs werk op papier. In totaal telt de tentoonstelling ongeveer honderd werken op papier. De meeste werken waren nooit eerder in ons land te zien. 

Herfst Niets gaat verloren, nu te zien in Musea Zutphen © foto Wilma_Lankhorst
Impressie ‘Niets gaat verloren’, nu te zien in Musea Zutphen © foto Wilma Lankhorst.

Zutphen: Niets gaat verloren in de Musea Zutphen

Eind van dit jaar neemt museumdirecteur Tiana Wilhelm (na bijna 15 jaar) afscheid van de Musea Zutphen. In de periode 2008 – 2022 zijn de collecties van zowel het Stedelijk Museum Zutphen als van Museum Henriette Polak verrijkt met vele aanwinsten. Elk werk heeft zijn eigen verhaal. Wat ze gemeen hebben is dat zij de profielen van beide musea versterken. Niets gaat verloren toont de persoonlijke keuze van Wilhelm uit de honderden aanwinsten in de afgelopen vijftien jaar. Bij de tentoonstelling is een handig boekje gemaakt dat iedereen gratis mag gebruiken tijdens het bezoek. Als verrassing voor hun directeur heeft haar team een kleine extra tentoonstelling samengesteld waarin de hond, het lievelingsdier van Wilhelm de hoofdrol speelt. Wilhelm besluit: “Ik hoop dat deze afscheidstentoonstelling voor velen een verrassende kennismaking, of juist een dierbaar weerzien zal zijn.” 

Niets gaat verloren, Aanwinsten 2008-2022 is tot en met 29 januari 2023 te zien in Museum Henriette Polak (onderdeel van Musea Zutphen). 

De zomer van Jeanne begint in Zutphen © foto Wilma_Lankhorst.
Een deel van de oude vestingmuur rondom Zutphen © foto Wilma Lankhorst.

Ook zie zien Als stadsmuren konden spreken

Dit jaar herdenkt Zutphen dat de stad 1.000 jaar een vestingstad is. Het begon allemaal met de aanval van de Vikingaanval in 882. In de eeuwen daarna is de vesting steeds versterkt en dat heeft het stadsbeeld ingrijpend bepaald. Op 12 november 2022 is het 450 jaar geleden dat de Spanjaarden, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, de stad veroverden. Op de begane grond van het museum is nu de tentoonstelling Als Stadsmuren konden spreken te zien. Hier zie je de ontwikkeling van deze vesting en het belang ervan, van de 9e tot en met de 20e eeuw. Het verhaal wordt verteld met maquettes, prenten en schilderijen.

Als Stadsmuren konden spreken’ is tot en met 8 januari 2023 te horen en te zien in Musea Zutphen

Brabantse Nieuwe - Esmee Seebregts_Waiting foir Blue © foto Jochem De Vet
Brabantse Nieuwe, Esmee Seebregts Waiting for Blue © foto Jochem De Vet.

Den Bosch: Brabants Nieuwe, Esmee Seebregts

Bij de herfst denk ik aan prachtige herfstkleuren. Het werk van Esmee Seebregts (Den Bosch, 1991) is een ode aan kleur. Seebregts focust in haar werk op de kracht van de kleur én op de ervaring die erdoor wordt veroorzaakt. Esmee maakt haar eigen ei-tempera verf waardoor de kleuren een sterke stralingskracht hebben. In de tentoonstelling Brabants Nieuwe, waiting for blue is haar werk Partituur te zien. Dit werk kun je lezen als een muziekstuk, waarin klanken, stemmingen en sferen weerklinken. Ook zijn er werken uit de Origin-serie. In deze serie verbeeldt Esmee haar eigen beleving van kleur en geeft ze de eigen aard van de kleuren weer. Zo is lila bewegelijk en uitdagend om in een vorm vast te leggen, oranje krachtig en levendig en blauw in zichzelf gekeerd.

Brabants Nieuwe, Waiting for blue is nog tot en met 16 oktober 2022 te zien.
Lees hier het interview van Marleen de Valk met Esmee Seebregts.

Herfst_ Sfeerbeeld tentoonstelling Kleur in het Groninger Museum © foto © Siese Veenstra
Sfeerbeeld tentoonstelling Kleur in het Groninger Museum © foto © Siese Veenstra.

Groningen: Beken kleur in het Groninger Museum

Ontdek nog meer kleur in de vrolijke tentoonstelling Kleur! Deze expositie is samengesteld met werk uit de eigen collectie van het Groninger Museum. Wat doet kleur met je? Hoe gebruiken we kleur? Deze vragen zijn de basis van de tentoonstelling. Sinds zijn ontstaan geeft de mens kleur aan zijn lichaam, kleding of voorwerpen. Daarmee krijgen kleuren een betekenis en worden zij van symbolische of strategische waarde. In ons land koppelen we de kleur oranje bijvoorbeeld aan het koningshuis. Oranje  symboliseert een vorm van nationale eenheid. Dat zie je goed als de straten oranje kleuren tijdens een EK of WK. In de tentoonstelling Kleur! Ontdek je oranje in de bevrijdingsrok uit 1945 én in het kunstwerk van de Australische Aboriginalkunstenaar Lucy Napanangka Yukenbarri. 

Kleur! in het Groninger Museum is nog tot en met 8 januari 2023 te verkennen. Kijk hier voor alle details. Ook dit museum is gratis met de Museumkaart.  Reserveer hier je (gratis) tickets. 

Herfst Zaalimpressie Verzamelen is kleur bekennen © foto Wilma_Lankhorst.
Zaalimpressie Verzamelen is kleur bekennen © foto Wilma Lankhorst.

Delden: Verzamelen is kleur bekennen in Museum No Hero

Verzamelen is kleur bekennen en verzamelen is ‘levensgevaarlijk’, aldus Geert Steinmeijer (ondernemer en kunstverzamelaar). De initiator en eigenaar van Museum No Hero koopt wat hij mooi vindt, wat hem raakt. ‘Als je zo kiest, zit je altijd goed, zegt Steinmeijer’. De basis voor een aankoop is herkenning van de kwaliteit van een werk én een emotionele klik ermee. Deze manier van kunst verzamelen resulteert in Delden in een ‘wilde collectie’. Wild in de zin van geestdriftig, breed, grensverleggend. Een collectie, even kleurrijk en wild als het leven zelf. In Delden loopt kleur als leidraad door de zalen en verbindt het de verschillende objecten tot een samenhangend geheel. In Verzamelen is Kleur bekennen ontdek je werk van Die Neue Wilde tot de Haagse School, van religieuze kunst uit middeleeuwen en renaissance tot internationale abstracte kunst.

De toegang voor dit particuliere museum is € 12,50. Met je Museumkaart krijg je € 7,50 korting. Reserveer je ticket vooraf online via deze link. In deze podcast maak je nader kennis met Geert Steinmeijer. Interviewer Marlies Zwart van Diemen vraagt Steinmeijer over zijn motivatie, keuzes en liefde voor de kunst.

Cobra_museum Visies uit Oekraïne @ foto Wilma Lankhorst
Visies uit Oekraïne in het Cobra Café © foto Wilma Lankhorst.

Amstelveen: Visies uit Oekraïne in het Cobra Museum

In samenwerking met Dzherelo, de Oekraïense School in Amstelveen, organiseert het Cobra Museum een expositie van affiches, gemaakt door Oekraïense illustratoren. De posters zijn afkomstig van het Oekraïense collectief Pictoric.  Hierin bundelt een brede groep kunstenaars, van grafisch ontwerpers tot beroemde kinderboekenillustratoren uit Oekraïne, hun krachten. Sinds het begin van de oorlog geven zij met hun illustraties commentaar op de situatie in hun land. Daarnaast tonen zij ook de trots, kracht en hoop van de Oekraïners. Het Cobra Museum en de Oekraïense school Dzherelo slaan met deze expositie de handen ineen om de actualiteit in Oekraïne, gezien door de ogen van Oekraïners zelf, in Amstelveen te kunnen tonen

Je kunt Visies uit Oekraïne tot en met zondag 30 okt 2022 (gratis) ontdekken in het Cobra Café in het Cobra Museum in Amstelveen. Het café is open van dinsdag t/m zondag van 10.00 tot 17.00 uur.

Cobra Museum Corneille 100 jaar © foto Wilma Lankhorst
Impressie van Corneille 100 jaar © foto Wilma Lankhorst.

Ook te zien Corneille 100 jaar

Een selectie uit het oeuvre van de veelzijdige (Cobra) kunstenaar Corneille kleurt verschillende zalen in het Cobra Museum. Op 3 juli j.l. heeft dit museum zijn 100ste geboortedag gevierd. Op 3 juli 1922 is hij in de Belgische stad Luik geboren als Cornelis Guillaume van Beverloo. De kunstschilder overleed in 2010 in het Franse Auvers sur Oise. Voor zijn artistieke loopbaan koos hij de naam Corneille. Hij begon zoekend aan zijn kunstenaarsschap. Corneille keek naar andere kunstenaars en liet zich inspireren door de natuur en de mensen om hem heen. Tijdens de wederopbouwjaren verandert zijn stijl, zijn werk wordt spontaner en improviserend. Getekende lijnen groeien uit tot vormen en figuren. De kunstenaar laat een optimistische utopische wereld zien, die wordt bewoont door vrolijke fantasiefiguren.

Corneille 100 jaar is tot 20 november 2022 te zien in het Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen. Kijk hier voor alle details. 

Amsterdam: Gustav Klimt verkleurt de Westgasfabriek

In Fabrique des Lumières op het terrein van de Westgasfabriek in Amsterdam zijn dit najaar enkele bijzonder video-installaties te zien en te beleven. Het zijn zogenaamde immersieve installaties waar bij je als toeschouwer volledig wordt ondergedompeld in het beeld. Als de presentatie Gustav Klimt, Goud en Kleurrijk begint, ‘land’ je binnen enkele seconden in het Wenen van de 20ste eeuw. De steeds afwisselende beelden en de muziek prikkelen je zintuigen. Op de gezichten van de mensen naast je, zie je details van beroemde schilderijen. Het is een bijzondere ervaring voor jong en oud. Gustav Klimt, Goud & Kleur is tot en met 31 december 2022 te ervaren in Fabrique des Lumières

Ook te zien Hundertwasser en de Wiener Secession.

Friedensreich Hundertwasser  (1928-2000) is een multidisciplair kunstenaar. Voor mij een ‘veel-kunner’ van het zuiverste water. Als architect had hij vooruitstrevende ideeën over duurzaam bouwen en wonen. Zowel in zijn schilderijen als in zijn bouwwerken zijn het respect voor de natuur en de mens zijn uitgangspunt. In de naar hem vernoemde woonwijk in Wenen, hebben de huurders van de appartementen het recht op boom-huur en het zogenaamde raamrecht. Bij boom-huur moet je denken aan bomen op balkons zodat de natuur altijd dicht bij is. Het raamrecht zie je terug in de kleurrijke kaders die de huurders rondom hun ramen mochten (laten) aanbrengen. Een selectie uit het werk van Hundertwasser is ook tot en met 31 december 2022 te ervaren in de immersieve video-installatie in Fabrique des Lumières

Herfst Jimmy Nelson Before the pass away (omslag boek) © foto Jimmy_Nelson
Before the pass away (omslag boek) © foto Jimmy Nelson.

Extra tijdelijke voorstelling: Jimmy Nelson Last Sentinels

Van 14 oktober tot en met 13 november 2022 kun je dagelijks tussen 15.00 en 22.00 uur een compilatie zien van beelden uit Last Sentinels en Heroes near and far. Net als bij Klimt en Hundertwasser word je hierbij ondergedompeld in kleurrijke beelden uit de populaire fotoboeken van Jimmy Nelson (Sevenoaks (UK), 1967). Nelson heeft een fascinatie voor bijna vergeten gemeenschappen. Hij zet de mensen voor zijn camera op een voetstuk, hij geeft ze een waardig en zichtbaar platform. In zijn fotoportretten viert Nelson de menselijke diversiteit en schoonheid. In het Afrika Museum in Berg en Dal zag ik jaren geleden mijn eerste Jimmy Nelson-tentoonstelling. De verstilde beelden maakten toen al diepe indruk. Ik kan bijna niet tot 14 oktober wachten om de portretten in een videopresentatie te ervaren.

Jimmy Nelson Last Sentinels en Heroes from Near & Far is alleen tussen 14 oktober en 13 november 2022 te zien in Fabrique des Lumières in Amsterdam. Bestel hier online je tickets. 

Herfst Grosse Gesiter © Thomas Schütte De Pont Tilburg © foto Wilma_Lankhorst
Grosse Gesiter © Thomas Schütte De Pont Tilburg © foto Wilma Lankhorst.

Ik wens je een kleurrijke en warme herfst.

© tekst, foto’s en video’s © Wilma Lankhorst
© gebruik van de afbeeldingen met dank aan de genoemde musea, attracties, kunstenaars en alle bruikleengevers.